Động vật sử dụng tiếng kêu rất hiệu quả trong việc thu hút bạn tình, bảo vệ lãnh thổ hay xua đuổi đối thủ. Nhưng đôi khi, tiếng động chói tai có thể mang lại nguy hiểm cho chính nó. Hai nhà khoa học Anh mới đây đã phát hiện ra cơ chế giúp loài dế không bị điếc khi chúng phát ra những bản nhạc đau đầu này.

James Poulet và Berthold Hedwig, khoa Động vật học, Đại học Cambridge (Anh), đã sử dụng một con dế đực Gryllus bimaculatus làm đối tượng thí nghiệm. Loài dế này phát ra âm thanh có thể lên đến 90-100 decibel để quyến rũ con cái. Chính hoạt động vỗ cánh của dế đã tạo ra âm thanh rất đặc trưng của chúng.

Các nhà khoa học gắn một thiết bị thu nhận tín hiệu cực nhỏ vào nơron omega của con vật (nơron omega có nhiệm vụ truyền tín hiệu âm thanh lên não). Thiết bị này sẽ ghi lại hoạt động của nơron khi dế phát ra âm thanh và cả khi nó im lặng. So sánh nhiều kết quả thu được, Poulet và Hedwig phát hiện thấy khi dế kêu, nơron omega gây ức chế hoạt động của những nơron khác, đặc biệt là nơron thính giác. Chính cơ chế này đã giúp dế tránh được ảnh hưởng do âm thanh đinh tai mà nó phát ra.

Trong một thí nghiệm khác, các nhà nghiên cứu gây ức chế cho cánh và cơ của con dế, sau đó kích thích những vùng não điều khiển cơ chế tạo âm để con vật này tin là mình đang kêu. Ở gần đó, họ cho đặt một thiết bị phát âm thanh. Khi thiết bị này hoạt động, nhóm nghiên cứu nhận thấy chức năng thu nhận âm thanh của dế đã trở lại bình thường, chứng tỏ quá trình ức chế của nơron omega đã bị ngắt. Như vậy, khả năng thu nhận âm thanh của dế thay đổi tùy thuộc vào việc âm thanh đó được phát ra từ chính nó hay là những tiếng động bên ngoài. Nếu là của nó, thì dế sẽ tự “bịt tai” mình. Còn nếu từ bên ngoài, nó sẽ dỏng tai lên để nghe ngóng.

Một số nhà nghiên cứu cho rằng, hiện tượng này cũng tương tự như sự khác nhau trong cách cảm nhận tín hiệu kích thích ở người, tùy thuộc vào từng trường hợp: tín hiệu kích thích được tạo ra bởi chính người đó hay bởi một người khác. Ron Hoy, khoa Sinh học thần kinh, Đại học Cornell, New York (Mỹ), nhận xét: “Nếu chúng ta có cố tự cù mình, chúng ta cũng không thể cười rũ ra được. Cảm giác ấy chỉ xuất hiện khi người khác cù”.

 

 

Nội dung mới hơn:

Nội dung cũ hơn: